DỪNG BẮT NẠT !

16.10.2020

Khái niệm “bắt nạt” đã được Trung tâm Kiểm soát Bệnh và Cục Giáo dục Hoa Kỳ chính thức đưa vào chương trình nghiên cứu và giám sát năm 2014.

Theo định nghĩa, có hai dạng bắt nạt – trực tiếp trên đối tượng và gián tiếp thông qua việc phao tin đồn, …; với bốn kiểu là bắt nạt thể chất, bắt nạt bằng lời nói, bằng cách phá hoại danh tiếng hoặc các mối quan hệ, và phá huỷ của cải. Địa điểm bắt nạt có thể là ngoài đời thực hoặc trên không gian mạng. Bắt nạt trên mạng, thông qua điện thoại, email, tin nhắn, mạng xã hội, … là một vấn nạn nhức nhối ngày càng tăng đối với giới trẻ hiện nay.

Ở Việt Nam chưa có số liệu về tỷ lệ trẻ bị bắt nạt; nhưng ở Hoa Kỳ có ¼ đến 1/3 học sinh đã từng bị bắt nạt ở trường. Đây được xem là một vấn đề học đường nghiêm trọng ở Mỹ.

Những trẻ có nguy cơ cao bị bắt nạt là những trẻ khác biệt với bạn bè, ví dụ như trẻ thừa cân hoặc còi, có kiểu ăn mặc khác, là “ma mới”, yếu ớt không có khả năng tự bảo vệ, tỏ ra lo âu, tự ti, có ít bạn. Còn trẻ dễ trở thành kẻ bắt nạt là trẻ có vị thế xã hội cao, thích cầm đầu, có tính gây hấn, hoặc ít được cha mẹ quan tâm và gặp phải nhiều vấn đề trong gia đình, quen với hành xử bạo lực hoặc có bạn chuyên đi bắt nạt trẻ khác. Hành vi bắt nạt thường là do một nhóm thực hiện, với một trẻ cầm đầu và những trẻ khác hùa theo.

Hành vi bắt nạt có tác động đến trẻ bị bắt nạt, trẻ bắt nạt và cả trẻ chứng kiến hành vi ấy. Trẻ bị bắt nạt sẽ có những trải nghiệm tiêu cực về trường lớp, về thể chất và tinh thần như học tập giảm sút, bỏ học, rối loạn sức khoẻ, ăn ngủ thất thường, lo âu và trầm cảm, cảm thấy buồn bã, đơn độc, mất hứng thú với mọi hoạt động, kể cả hoạt động yêu thích. Những hành động bạo lực cực đoan (12/15 trường hợp xả súng hàng loạt ở Mỹ liên quan đến người đã từng bị bắt nạt).

Trẻ chuyên bắt nạt thường có hành vi bạo lực kéo dài đến tuổi trưởng thành. Trẻ dễ nghiện rượu và chất gây nghiện khi lớn lên, thích đánh nhau, bỏ học, phá hoại của cải, sinh hoạt tình dục sớm, có khuynh hướng hành hạ người thân khi có gia đình.

Trẻ chỉ chứng kiến hành vi bắt nạt cũng không tránh khỏi ảnh hưởng tiêu cực. Một số trẻ có thể chịu các rối loạn tâm lý, dễ lo âu trầm cảm, sợ đi học, có khuynh hướng tăng hút thuốc lá, uống rượu, sử dụng chất gây nghiện khi lớn lên.

Phòng tránh hiện tượng này cần đến cả một hệ thống liên quan đến cha mẹ, thầy cô, và những người lớn có trách nhiệm khác.

Trước tiên, cần giúp trẻ hiểu như thế nào là bắt nạt và cách phản kháng lại hành vi bắt nạt, hoặc kể lại hành vi bắt nạt mà trẻ chứng kiến cho người lớn. Khuyến khích trẻ tìm sự hỗ trợ từ cha mẹ, thầy cô giáo và những người lớn khác.

Cha mẹ cũng cần quan tâm thường xuyên, lắng nghe trẻ để phát hiện các vấn đề nảy sinh. Đôi khi chỉ cần 15 phút hỏi han trẻ mỗi ngày về mọi việc xảy ra trong lớp, ở trường, gợi ý về khả năng trẻ bị bắt nạt, …  cũng giúp trẻ an tâm về chỗ dựa gia đình khi gắp rắc rối. Bên cạnh đó, cha mẹ có thể tương tác với các phụ huynh khác, liên hệ thường xuyên với giáo viên, tham gia các sự kiện ở trường, … để nắm thêm tình hình.

Giúp trẻ tăng sự tự tin thông qua các hoạt động yêu thích, kết thêm bạn là một cách để giảm nguy cơ bị bắt nạt.

Làm gương cho trẻ về cách đối xử tốt với người xung quanh. Dù có vẻ như trẻ không chú ý, chúng vẫn luôn quan tâm đến cách hành xử của người lớn, đặc biệt trong những tình huống căng thẳng, xung đột.

[Dựa trên https://www.stopbullying.gov/resources/facts]

MỌI GIẢI ĐÁP/ TƯ VẤN VUI LÒNG LIÊN HỆ (028) 22133254